Definitie
Kartelen is een onafgewerkte stofrand met een kartelschaar in een klein zigzagpatroon knippen, waardoor de losse draadjes korter worden en stevig geweven stof minder rafelt.
Kartelen is de snelste naadafwerking die er is: als de naad gestikt is, knip je elke naadtoeslag bij met een kartelschaar. In elk driehoekje zijn de draden schuin afgeknipt, en die rafelen veel minder dan een recht geknipte rand.
Het werkt goed bij:
- Stevig geweven katoen zoals quiltkatoen, popeline, chambray en denim.
- Wol en gevilte stoffen, die toch al nauwelijks rafelen.
- Gevoerde kleding, waar de naden beschermd zitten en nooit schuren.
Het is een slechte keuze voor losjes geweven linnen, viscose, luchtige stoffen zoals double gauze of alles wat vaak gewassen wordt, omdat de puntjes wegslijten en het rafelen opnieuw begint. Wil je het duurzamer, stik dan voor het kartelen een rechte lijn op ongeveer 6 mm (1/4 inch) van de rand van elke naadtoeslag: dat stiksel houdt het rafelen tegen voor het de naad bereikt.
Kartelen vermindert ook de dikte in gebogen naden. Bij een bolle ronding, zoals de rand van een ronde kraag of zak, knip je met de kartelschaar meteen piepkleine V-tjes weg, zodat je het werk van rondingen inknippen in één keer doet.
Patroondelen knip je nooit met een kartelschaar uit: het zigzagmes kan een lijn niet nauwkeurig volgen, en je zou de inknippen kwijtraken.