Definitie
Graderen is het vergroten en verkleinen van een basispatroon tot een reeks maten, met vaste stappen op bepaalde punten van elk patroondeel.
Een patroonmerk tekent en test één monstermaat en gradeert die daarna: elk punt van elk deel schuift per maat een vaste stap op, volgens gradeerregels. Gangbare stappen midden in een damesmaatreeks zijn zo'n 4 tot 5 cm (1 1/2 tot 2 inch) per maat aan bovenwijdte, taillewijdte en heupwijdte, met kleinere stappen aan de schouder, de hals en in de lengte, en vaak grotere sprongen in de grotere maten.
Graderen is niet hetzelfde als een foto vergroten. Lichamen groeien niet gelijkmatig: een grotere maat is niet naar verhouding langer, en schouders veranderen veel minder dan heupen. Dat is een van de redenen waarom standaardmaten sommige mensen goed passen en andere slecht, en waarom maten van verschillende merken zelden overeenkomen.
Wie naait, gebruikt het woord op twee manieren:
- Tussen maten graderen, of overlopen: een vloeiende lijn tekenen van de ene maat aan de buste naar een andere aan de taille of heup, op een patroon met maatlijnen.
- Naden trapsgewijs bijknippen, een heel andere techniek die in het Engels ook grading heet: naadtoeslagen op verschillende breedtes bijknippen (zie trapsgewijs bijknippen).
Patronen op maat slaan het graderen over: in plaats van de dichtstbijzijnde maat te kiezen en aan te passen, wordt het patroon op je eigen maten getekend. Sewly biedt allebei: een standaardmaat (dames EU 32–54, US 0–22, UK 4–26; heren XS–3XL; kinderen 2–14 jaar) of je eigen maten. Zie je maat kiezen (of maten helemaal overslaan).