Een cirkelrok is een ring van stof: het gat in het midden is je taille en de buitenrand is de zoom. Om er een te maken die past, tel je 1 cm bewegingsruimte op bij je taillemaat en deel je door 2π (6,283) voor de taillestraal, tel je de roklengte erbij op voor de zoomstraal en knip je een voor- en een achterpand op de vouw. Werk de taille af met een tailleband en een blinde rits, of met een tunnel voor elastiek, en laat de rok daarna een dag hangen voordat je hem met een smalle zoom afwerkt.
Wat heb je nodig om een cirkelrok te naaien?
Voor de klassieke versie met tailleband en rits:
- Voorpand en achterpand van de rok, elk één keer op de vouw geknipt. Bij een hele cirkel is elk patroondeel een kwart cirkel die openvouwt tot een halve cirkel. Wil je de rits liever midden achter, dan knip je het achterpand in twee delen.
- Tailleband: een rechthoek zo lang als je taille plus 4 cm voor de overslag, in de lengte dubbelgevouwen tot een afgewerkte breedte van 3,5 cm.
- Fournituren: een blinde rits van 20 cm, ongeveer 30 cm opstrijkbare vlieseline voor de helft van de tailleband, en een haak en oog of een knoop.
Voor een versie zonder sluiting laat je de rits en de tailleband weg. De taille wordt dan zo ruim geknipt dat de rok over je heupen kan, en elastiek van 3 cm breed loopt door een tunnel die je aan de bovenrand omvouwt.
Hoe bereken je de taillestraal van een cirkelrok?
De taille is de binnenomtrek van de cirkel, en een omtrek is 2 × π × straal. De straal is dus de taille gedeeld door 2π. Tel eerst 1 cm bij je taille op: de rok zit dan zonder spanning tegen de tailleband en de rand heeft wat speling als hij gestabiliseerd is. Voor delen van een cirkel deel je door een kleiner getal, omdat de taille over een kleiner deel van de cirkel wordt verdeeld.
| Wijdte | Deel (taille + 1 cm) door | Straal bij een taille van 72 cm |
|---|---|---|
| Hele cirkel | 6,283 | 11,6 cm |
| Driekwart cirkel | 4,712 | 15,5 cm |
| Halve cirkel | 3,142 | 23,2 cm |
| Kwart cirkel | 1,571 | 46,5 cm |
Voor een taille met elastiek gebruik je je heupomvang plus 4 cm in plaats van de taille. Een heup van 97 cm geeft 101 cm en een straal van 16,1 cm voor een hele cirkel; het elastiek trekt de extra wijdte in.
De zoomstraal is de taillestraal plus de roklengte. Teken beide bogen vanuit dezelfde hoek met een meetlint dat je in het middelpunt vastspeldt, of reken de getallen door in de cirkelrokcalculator voordat je stof koopt.
Tip: Meet de lengte langs de zijkant van je lichaam, van je natuurlijke taille tot waar je de zoom wilt hebben. Neem je voor een rok tot de knie je maat taille tot knie plus 2 cm, dan valt de zoom net onder de knieschijf.
Hoeveel stof heb je nodig voor een cirkelrok?
Voor een hele cirkel moet de stof minstens twee keer de zoomstraal breed zijn, plus naad- en zoomtoeslag. Met een taille van 72 cm en een knielengte van 61 cm is de zoomstraal 72,6 cm, dus elk kwartcirkeldeel heeft een vierkant van dubbelgevouwen stof nodig van ongeveer 75 cm aan elke kant. Dat past op stof van 150 cm die van zelfkant tot zelfkant is dubbelgevouwen, en de hele rok kost ongeveer 1,5 m.
Op stof van 140 of 110 cm breed past dezelfde rok niet meer in één deel per helft. Je kunt hem korter maken, hem knippen in vier kwartbanen met naden midden voor en midden achter, of kiezen voor een halve cirkel. Een halve cirkel laat zich veel zuiniger neerleggen en past ook beter bij stuggere stoffen, die er als hele cirkel snel hoekig uitzien.
Welke stoffen werken het best voor een cirkelrok?
Het grootste deel van een cirkelrok ligt buiten de draadrichting, dus de stof bepaalt hoe hij valt.
- Soepel vallend: viscose challis, crêpe en katoenbatist hangen in zachte golven en zwieren als je loopt.
- Gestructureerd: katoensatijn, taft en scuba staan van het lichaam af voor een silhouet uit de jaren vijftig.
- Vermijd bij een hele cirkel: prints met één richting en stoffen met vleug, zoals fluweel of ribfluweel. Aan de zijkanten loopt het motief of de vleug dan opzij of ondersteboven.
Was alles wat wasbaar is voor. Vooral viscose kan de eerste keer flink krimpen.
Hoe naai je een cirkelrok, stap voor stap?
- Knippen en markeren. Leg de rand met "vouw" op de vouw; zo blijven midden voor en midden achter op de draadrichting. Markeer de inknippunten van de zijnaden en het eind van de rits.
- Stabiliseer de taille. Stik op 1,2 cm van de rauwe tailleranden van beide delen, binnen de naadtoeslag van 1,5 cm. De taillelijn kruist de schuine draad en rekt makkelijk uit; een stabilisatiestiksel (staystitch) houdt hem op maat.
- Naai de zijnaden goede kant op goede kant, met de inknippunten op elkaar. Stop aan de kant van de rits bij het inknippunt voor de rits, 20 cm onder de taille. Werk de naadtoeslagen af met een zigzagsteek of de lockmachine.
- Zet de rits in in het open deel van de linkerzijnaad (of midden achter) en sluit daarna de naad eronder. De handleiding voor een blinde rits laat zien welke voet je gebruikt en in welke volgorde je werkt.
- Zet de tailleband aan. Strijk vlieseline op de ene helft, naai die helft goede kant op goede kant aan de rok, vouw de band om en stik aan de buitenkant in de naadgleuf zodat je de binnenrand meepakt. Zet de haak en het oog of de knoop op de overslag.
- Laat de rok 24 uur hangen, met de tailleband aan een rokhanger geklemd.
- Zet de zoom recht en zoom af met een smalle zoom op een zoomtoeslag van 1 cm.
- Persen, waarbij je het strijkijzer op de zoom laat zakken in plaats van het langs de ronding te schuiven.
Voor de versie met elastiek vervang je stap 4 en 5 door een tunnel. Werk de bovenrand af, vouw 4 cm naar binnen, stik vlak langs de afgewerkte rand en laat een opening van 5 cm, rijg het elastiek in, leg de uiteinden over elkaar en zet ze vast met zigzag, en sluit daarna de opening.
Waarom moet een cirkelrok hangen voordat je hem zoomt?
De delen van de zoom die op de schuine draad vallen, onder 45° ten opzichte van de draadrichting, rekken uit onder hun eigen gewicht; de delen op de draadrichting bewegen nauwelijks. Na een dag aan een hanger zijn de schuine delen uitgezakt, in een soepele viscose vaak een centimeter of meer. Zoom je meteen, dan wordt de zoom binnen een week dragen golvend en ongelijk.
Trek de rok aan, of hang hem om een paspop, en laat iemand met een liniaal vanaf de vloer omhoog meten. Markeer een rechte lijn met spelden of krijt en knip af op de lijn plus 1 cm zoomtoeslag.
Hoe zoom je een cirkelrok netjes af?
Een diepe zoom vecht tegen de ronding: de omgevouwen zoomtoeslag is langer dan de rok waartegen hij wordt geperst, en gaat dus golven. Houd hem smal. Stik op 6 mm van de rauwe rand, pers de rand langs dat stiksel naar binnen, vouw hem nog een keer om zodat de rauwe rand is ingesloten, en stik vlak langs de binnenste vouw. De eerste stiklijn geleidt de vouw en voorkomt dat de ronding uitrekt. Bij een hele cirkelrok tot de knie is de zoom meer dan 4,5 m lang, dus neem je tijd. Zomen behandelt de smalle zoom en het rolzoomvoetje uitgebreid.
Kan Sewly de cirkelrok voor je tekenen?
Het patroon voor een cirkelrok van Sewly berekent de taillestraal vanuit je eigen taille met de 1 cm bewegingsruimte er al bij, geeft voor- en achterpand als delen op de vouw voor een hele, driekwart, halve of kwart cirkel, en zet de fournituren op een rij: de rits, vlieseline en haak, of de lengte van het elastiek voor een taille zonder sluiting. Verander je de wijdte of de lengte, dan worden de delen meteen opnieuw getekend, en de naaibeschrijving geeft het stofverbruik voor stof van 110, 140 en 150 cm breed.